سراپرده نور

آشنایی با الکافی مهم ترین کتاب حدیثی شیعه اثر دانشمند فرزانه ثقة الاسلام محمد بن یعقوب کلینی

حیات کلینی
ساعت ۱۱:٠۸ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ فروردین ۱۳۸۸   کلمات کلیدی:

 

کلینی

محمد بن یعقوب[1] بن اسحاق، کلینی[2] رازی[3] است که به سلسلی[4] [5]بغدادی هم شناخته می­شود.



[1]. در کامل ابن اثیر آمده است: و قیل محمد بن علی (؟)

[2]. رجال نجاشی، ص266.

[3]. لسان المیزان، ج5، ص433.

[4]. به دلیل سکونتش در درب السلسله بغداد، رک: تاج العروس،ج9 ، ص322.

[5]. تاج العروس، ج9، ص322.


لقب وی ابو جعفر اعور[1] است. او به خاندانی پاک و  اصیل در کلین منتسب است بزرگانی در فقه و حدیث[2] از جمله دایی کلینی، علّان،[3] را به جامعه عرضه کرده است.

کلینی در زمان خود شیخ شیعیان و بزرگ آنان در ری[4] بوده است. آن­گاه در بغداد[5] در درب السلسله[6] در باب الکوفه[7] ساکن شد. در سال 327هـ[8] در بغداد به نقل حدیث پرداخت و در زمان مقتدر عباسی[9] ریاست فقیهان امامیه به او رسید. وی زمان سفیران حضرت مهدی (علیه السلام) را درک کرد و حدیث را از محل و جایگاهش گرد آورد و در روزگار آنان فقط به تألیف کتاب الکافی پرداخت؛[10] زیرا برخی شیعیان از وی خواسته بودند که به کتابی نیاز دارند که برایشان بسنده باشد و همۀ علم دین در آن جمع باشد. آنچه طالب علم بدان اکتفا و خواهان رشد و هدایت به آن رجوع کند.[11]

مجلس کلینی، محفل عالمان بزرگی بود که در جستجوی علم به سفر آمده بودند و در حلقۀ درس وی، برای گفتگوی علمی و استفاده و دانش آموزی از محضر وی، حاضر می­شدند.

او عالمی عیمق، محدثی ثقه، حجتی عادل و درست گفتار بود. از فاضلان ادب و بزرگان اهل علم و اساتید فقه و بزرگ پیشوایان اسلام شمرده می­شد. علاوه بر اینکه او از یکه­تازان عرصۀ زهد و عبادت و معرفت و خداشناسی و اخلاص بود.

به درستی می­گویم که الکافی سرشار از روایات عطر آگین و نفایس گرانبهای علم و دین و شرایع و احکام و امر و نهی و سنتها و آداب و آثار است.

مقدمۀ این کتاب ارزشمند و بعضی عبارتهای توضیحی کلینی در اثنای بابهای کتاب، از جایگاه والای او در نویسندگی و  مقام بلند او در انشا و آگاهی وی بر اسرار ادب عربی و احاطۀ وی بر فصاحت و مکانتش در بلاغت، نشان دارد.

با این حال او به تاریخ و علو طبقات آگاه بود و کتاب الرجال در این باره نوشت. متکلم ماهری که کتاب الرد علی القرامطه را تألیف کرد. از نشانه­های اهتمام وی به ادب، کتاب وی یعنی رسائل الائمه و کتاب ما قیل فی الأئمة(علیهم السلام) من الشعر است و شاید کتاب  تعبیر الرؤیای وی بهترین کتابی باشد که در این موضوع نوشته شده است.



[1]. معالم العلماء، ص88.

[2]. رک: ریاض العلماء، ص289؛ و تنقیح المقال، ج3، ص202.

[3]. رک: تنقیح المقال، ج1، ص48 و ج2، ص56، باب المیم؛ و رجال نجاشی ، ص266.

[4]. رجال نجاشی، ص266.

[5]. لسان المیزان، ج5، ص433.

[6]. تاج العروس، ج9، ص322؛ و الاستبصار، ج2، ص353، چاپ اول.

[7]. الاستبصار، ج2، ص353.

[8]. همان ، ص352.

[9]. تاج العروس، ج9، ص322.

[10]. کشف الحجة، ص159.

[11]. اصول الکافی، ج1 ، ص8.