سراپرده نور

آشنایی با الکافی مهم ترین کتاب حدیثی شیعه اثر دانشمند فرزانه ثقة الاسلام محمد بن یعقوب کلینی

چه کسی برای نخستین بار کلینی را ثقة الاسلام خواند؟
ساعت ۱٢:٤٦ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢۸ خرداد ۱۳۸۸   کلمات کلیدی:

چه کسی برای نخستین بار کلینی را ثقة الاسلام خواند؟      

نخستین بار لقب «ثقة الاسلام» را شهید اول  برای امین الاسلام طبرسی صاحب مجمع البیان به­کار برد[1] پس از وی شیخ بهایی این لقب را برای دو محدث شیعی، شیخ صدوق و کلینی استعمال کرد. به نظر می رسد این لقب را اولین بار  شیخ بهایی بر کلینی اطلاق کرده است.[2]



[1].غایة المراد، ج1، ص243.

[2] . رک: استناد نهج البلاغه، ترجمه تعلیقات و حواشی از دکتر سید مرتضی آیت الله زاده شیرازی.


شیخ بهایی دوبار در آثار خود «ثقة الاسلام» را برای شیخ صدوق استفاده کرده است.[1] نیز مجلسی اول در روضة المتقین یک­بار صدوق را «ثقة الاسلام» خوانده است؛[2] اما شیخ بهایی این لقب را به طور گسترده­تری برای کلینی به­کار برد: یک بار در الحبل المتین[3] و ده بار در مشرق الشمسین[4] کلینی را «ثقة الاسلام» خوانده است.

پس از شیخ بهایی، شاگردان وی به­ویژه مجلسی اول این لقب را برای کلینی به کار برده­اند: مجلسی هفت بار در روضة المتقین[5] و هفت بار در لوامع صاحبقرانی[6] «ثقة الاسلام» را بر کلینی اطلاق کرده است.

میر سید احمد بن زین العابدین علوی هم که شاگرد و مُجاز از شیخ است، همین لقب را برای کلینی به­کار برده است[7].

تذکر: در این اواخر در کتاب حیاة الشیخ الکلینی(ص١٣٢ چاپ دار الحدیث) نوشته ثامر هاشم العمیدی دیدم که وی گفته است علاوه بر شیه بهایی قاضی نورالله شوشتری هم در مجالس المؤمنین کلینی را ثقة الاسلام خوانده است



[1] . مشرق الشمسین، ص29؛ الأربعون حدیثاً، الحدیث الأوّل، ص50.

[2]. روضة المتقین، ج1،ص18.

[3]. الحبل المتین ص24.

[4]. مشرق الشمسین، ص64 و 98 و 102 و 104 و 151 و 177 و 253 و 433 و 451  و453.

[5]. روضة المتقین،ج1، ص12 و 15 و 20 و 24 و 27 و 28.

[6] . در لوامع صاحبقرانی، ج1، ص.7؛ ج2، ص108؛ ج3، ص334؛ ج7، ص5؛ ج8، ص471 و 622 و 699.

[7] . مناهج الأخیار فی شرح الاستبصار، ج1، ص596.