سراپرده نور

آشنایی با الکافی مهم ترین کتاب حدیثی شیعه اثر دانشمند فرزانه ثقة الاسلام محمد بن یعقوب کلینی

دوازده نکته درباره اصالت کتاب کافی حسن انصاری
ساعت ٧:٢۸ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢۱ تیر ۱۳٩٦   کلمات کلیدی: کتاب کافی ،اصالت کافی ،نسخه ها ،حسن انصاری

مقاله ای را امروز دوستی فرستاد درباره تشکیک در اصالت کتاب کافی نوشته آقایی که از نوشته اش پیدا است اهل اطلاع نیست. من معمولاً قصد پاسخگویی به هر نوشته ای را ندارم. اینجا به این نوشته پاسخ می دهم چرا که بحث مربوط است به اصالت کتاب کافی که مهمترین کتاب شیعه امامیه است. 

ادامه


 
وصیت مفضل بن عمر، بازیابی و اعتبارسنجی
ساعت ٧:٠٤ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢۱ تیر ۱۳٩٦   کلمات کلیدی: الوصیه ،مفضل بن عمر ،الکافی ،اعتبار سنجی و بازیابی

از مفضل بن عمر، متنی به نام «الوصیه» در دست است که شامل دو نوع سخن است: سخنان نویسنده و احادیث امام صادق. همۀ این متن یا تنها احادیث آن از قرن دوم تا پنجم هجری در میان محدثان دست به دست می‏شده است. این متن از آثار مفقود به شمار می‏رود که به صورت مستقل وجود نداشته، حتی‏ دست‏نویسی از آن نمانده است. نوشتار پیش رو به بازیابی اثر یاد شده در کتب فهرست و آثار روایی، به ویژه الکافیو نیز اعتبارسنجی آن با روش قدما پرداخته است. روش این نوشته کتابخانه‏ای است که بر اساس داده‏های سندی و متنی به تحلیل سند و متن می‏پردازد.

متن این مقاله را اینجا بخوانید


 
تاثیر فردوسی از کافی و کلینی/ مهدی دشتی
ساعت ٧:۳٢ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۸ امرداد ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: شاهنامه ،تاثیر فردوسی ار کلینی ،الکافی/ کافی ،ارتباط شاهنامه کافی

دیباجۀ شاهنامه، سندی است گویا بر عقائد و باورها، اهداف و انگیزه ها و نیز منابع فردوسی در سرایش شاهنامه.

در این نوشتار برآنیم تا مستنداً آشکار سازیم که از جمله منابع اصلی حکیم طوس در این دیباجه، کتاب الکافی مرحوم ثقة الاسلام کلینی (م:329 ق) است. مشابهت ها و در واقع یگانگی ها میان مضامین دو کتاب به اندازه ای است که احتمال هر فرضی جز تاثری آگاهانه و عامدانه را به یکسو می نهد و نشان می دهد که فردوسی این حکیم شیعی متاله چگونه از نخستین و مهم ترین مجموعه حدیثی شیعه، به نحوی هنری، عمیق و آگاهی بخش سود برده و در عین حال هویت فرهنگی خویش و کتابش را معین ساخته است.
و البته این تاثر که چنانکه خواهیم دید نه از سر اتفاق و توارد که کاملا آگاهانه و عامدانه بوده است به مخاطبان این پیام را می رساند که غرض از نظم شاهنامه نه احیای داستانهای کهن و فرهنگ فسرده گذشتگان بلکه ریختن فرهنگ ناب اسلامی در ظرف این روایات و انتقال این مظروف اصیل به مردمی است که در روزگار غلبه نامردمی ها امکان آشکار و مستقیم سخن گفتن با ایشان نبود. و ظاهرا همین، سبک و سیاقی شد که بعدها دیگر نویسندگان و شاعران بدان تاسی جستند و دانه معنا و حقایق مطلوب را در ظرف قصه ها و حکایت ها آوردند و البته مخاطبان را تحذیر دادند که اسیر صورت داستانها نگردند و مظروف را متوجه باشند.

متن کامل مقاله «تاثیر فردوسی از کافی و کلینی» نوشته مهدی دشتی که در فصلنامه متن شناسی ادب فارسی سال پنجم، شماره 1، بهار 1392 به چاپ رسیده است در فایل پایین مطالعه کنید.

دانلود فایل


 
القطیفی و الشیرازی فی معترک اصول الکافی
ساعت ٩:۳٥ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۸ تیر ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: القطیفی و الشیرازی فی معترک اصول الکافی ،نقد ،شرح کافی ،کتاب التوحید الکافی

دراسة مقارنة  بین شرح صدر الدین الشیرازی و شرح الشیخ محمد آل عبد الجبار القطیفی اثر  عبدالغنی احمد العرفات است که مؤسسة البقیع لإحیاء التراث در بیروت آن را در سال 1427 / 2006 منتشر کرده است.


 
پاسخ به نقد برقعی بر آغازین حدیث الکافی
ساعت ٩:۱٠ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٩ بهمن ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: سید ابوالفضل برقعی ،کسر الصنم/عرض اخبار الاصول ،حدیث اول العقل و الجهل ،الکافی (کتاب)

آغازین حدیث کتاب الکافی  این است:

أَخْبَرَنَاأَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ، قَالَ: حَدَّثَنِی عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا مِنْهُمْ: مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى الْعَطَّارُ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ، عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِینٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ:

عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ عَلَیْهِ السَّلَامُ، قَالَ‏: «لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ الْعَقْلَ‏اسْتَنْطَقَهُ، ثُمَّ قَالَ لَهُ: أَقْبِلْ، فَأَقْبَلَ،

ثُمَّ قَالَ لَهُ: أَدْبِرْ، فَأَدْبَرَ، ثُمَّ قَالَ: وَ عِزَّتِی وَ جَلَالِی مَا خَلَقْتُ خَلْقَاً هُوَ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْکَ، وَ لَا أَکْمَلْتُکَ إِلَّا فِی مَنْ أُحِبُ‏، أَمَا إِنِّی إِیَّاکَ آمُرُ وَ إِیَّاکَ أَنْهى‏، وَ إِیَّاکَ أُثِیبُ وَ إِیَّاکَ أُعَاقِبُ‏».

 

ابوالفضل برقعی در نقد حدیث اول الکافی می نویسد:


 
گونه‌های تبیین مباحث ادبی در شرح اصول کافی ملاصدرا
ساعت ۱:٠۸ ‎ب.ظ روز جمعه ۳ بهمن ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: گونه های ادبی ،تبیین مباحث ادبی ،ملا صدرا ،شرح اصول کافی

یکی از محورهای اساسی تلاش دانشمندان شیعه در حوزهٔ حدیث،‏ شرح و حاشیه‌نگاری بر کتاب‏ شریف کافی است. این حرکت،‏ به طور عمده از اوایل قرن یازدهم هجری با هدف تبیین مراد جدّی و مفاد استعمالی احادیث،‏ پا به مجموعهٔ دانش‌های حدیثی نهاد. در این میان،‏ «شرح اصول کافی»،‏ ژرف‌ترین و عمیق‌ترین شرحی است که به قلم حکیم متألّه و فیلسوف ربّانی،‏ صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی،‏ تدوین یافته است. اهتمام شارح به جایگاه متن در شرح روایات،‏ به بلندای افق اندیشهٔ وی در زمینۀ دانش حدیث اشاره دارد. ملاصدرا آنچه از مایه‌ها و ابزار علم در اختیار داشته است برای نقد درونی و بیرونی احادیث به‌کار می‌بندد. او با گردآوری قواعد مرتبط با مباحث ادبی اعم از لغت،‏ اشتقاق،‏ صرف،‏ نحو و علوم بلاغی در فهم ظاهر احادیث کوشیده و با دقت و درایتی مثال‌زدنی در نقد احادیث و شرح و تفسیر آن‌ها به ویژه احادیث غریب و مشکل،‏ سعی وافری مبذول داشته است. به گونه‌ای که تحقیقات وی پیرامون مباحث ادبی،‏ به اثر ماندگار او جایگاهی والا بخشیده است و تسلط وی را در تبیین نکته‌های ادبی و جستارهای بلاغی نمایان می‌کند.

ادامه


 
دنلود الکافی و برخی شروح
ساعت ٩:۳٤ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٧ دی ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: شرح الکافی ،مرآه العقول

دانلود الکافی - الأصول ، الفروع ، الروضة ؛ ثقة الاسلام محمد بن یعقوب کلینی

دانلود مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول شرح الکافی؛ علامه محمد باقر مجلسی

دانلود کتاب هدی العقول الی احادیث الاصول اشروح اصول الکافی؛ الشیخ محمد آل عبدالجبار القطیفی

دانلود شرح أصول الکافی - کتاب العقل ، العلم ، التوحید - ج1ج2 سید جعفر حسینی شیرازی


 
الحاشیة علی أصول الکافی
ساعت ۸:٥٠ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٧ دی ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

سایت شبکة الفکر للکتب الکترونیة تازگی پنج حاشیه از خواشی الکافی را در چهار مجلد در قالب pdf  برای دانلود ( بارگیری) قرار داده است

الحاشیة على أصول الکافی - ج1 - رفیع الدین محمد بن حیدر النائینی
الحاشیة على أصول الکافی - ج2 - السید بدر الدین بن أحمد الحسینی العاملی
الحاشیة على أصول الکافی - ج3 ج4 - الدر المنظوم من کلام المعصوم - علی بن محمد زین الدین العاملی، علی بن زین الدین الثانی العاملی
الحاشیة على أصول الکافی - ج5 - السید أحمد بن زین العابدین العلوی العاملی

شبکة الفکر


 
رساله دکتری: اعتباریابی احادیث کتاب الحجة کافی
ساعت ۸:٤٤ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٦ مهر ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: اعتباریابی ،الکافی (کتاب) ،الحجه (کتاب) ،محمد بن یعقوب کلینی
رساله اعتباریابی احادیث کتاب الحجة کافی از آقای علی ثامنی با استاد راهنمایی آقای مهدی جلالی در دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1392 دفاع شده است در معرفی پایان نامه در وبگاه مربوطه آمده است:
اعتبار مجموعه روایات بخش امامت اصول کافی مرسوم به کتاب الحجه که از مهم ترین منابع روایی شیعه در موضوع امامت به شمار می رود در میان علمای متقدم امامی اجمالا امری مسلم بوده است. علت این امر توجه ایشان به وثوق صدوری به عنوان مبنای پذیرش روایات و بهره گیری از قرائن خارجی صحت روایات بوده است. اما در نگاه متاخرین که تکیه آنها در ارزیابی روایات بیشتر بر وثاقت راویان سند متمرکز شده، آمار روایات معتبر به حدود 40 درصد کاهش یافته است. برخی نیز با سخت گیری شدید در دو حوزه سند و متن روایات تنها 10 درصد این روایات را صحیح و معتبر تلقی کرده اند. در این رساله با بررسی اسناد احادیث کتاب الحجه و نیز روایات همسان و شواهد احادیث ضعیف السند کتاب الحجه از سایر مصادر روایی نشان داده شده که بیش از 75 درصد این روایات دارای پشتوانه معتبر سندی می باشد.

 
نقدی « نگاهی نقادانه به دیدگاه برقعی دربارۀ روایات ازدیاد علم ائمه از الکاف
ساعت ۱٠:٥٩ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۸ خرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: کافی - الکافی ،سید ابوالفضل برقعی ،نقد ،ازدیاد علم ائمه در شب جمعه

نقدی « نگاهی نقادانه به دیدگاه برقعی دربارۀ روایات ازدیاد علم ائمه از الکافی»

نویسنده مقاله مذکور بر آن است که به اشکالات سید ابوالفضل برقعی در کتاب کسر الصنم بر احادیث باب « ان الائمة یزدادون فی لیلة الجمعه» پاسخ دهد.

این مقاله در نشریه حدیث اندیشه، ش 14، پاییز و زمستان 91، ص141 – 151 به قلم آقای بشیر سلیمی چاپ شده است.

آنچه در پی می آید نقدی بر نقدهای آقای سلیمی است. تذکر این نکته لازم است که بنده با جناب سلیمی در نادرست بودن مدعای برقعی بر یک رأی هستیم؛ اما نمی توان از خطاهای روشی و محتوایی جناب سلیمی چشم پوشید.

ما پس از آوردن کلام جناب سلیمی در « » و ذکر صفحه  نشریه بدان پاسخ می دهیم.


 
یادداشتی در مورد حواشی بدرالدین عاملی بر اصول کافی
ساعت ۸:۱٩ ‎ق.ظ روز شنبه ٢٠ اردیبهشت ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: بدر الدیم عاملی ،الحاشیة علی اصول الکافی ،چاپ الحاشیه علی اصول الکافی ،اصول کافی/الکافی

پنجمین شماره دوفصلنامه کتاب شیعه به همت مؤسسه کتابشناسی شیعه چاپ شد.

در بخش کتابشناسی و نسخه شناسی نشریه عبدالحسین طالعی،یادداشت هایی در مورد کتاب الحاشیة علی اصول الکافی نوشته سید بدر الدین عاملی عرضه کرده، مبتنی بر نسخه های خطی از این کتاب که در اختیار محققان کتاب یاد شده نبوده و از آن بهره نگرفته اند.

الاثر


 
کتاب علی بن مهزیار از منابع کافی
ساعت ٢:۱٧ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٢ شهریور ۱۳٩٢   کلمات کلیدی: منبع کافی ،کتاب علی بن مهزیار ،کافی - الکافی ،شهادات معصومین

نه سند در کافی تکرار شده که همه دربارۀ شهادتهای معصومان است:

  1. عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ وَ سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ جَمِیعاً عَنْ إِبْرَاهِیمَ‏ بْنِ‏ مَهْزِیَارَ عَنْ‏ أَخِیهِ‏ عَلِیِّ بْنِ مَهْزِیَارَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ حَبِیبٍ السِّجِسْتَانِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ علیه السلام یَقُولُ‏ وُلِدَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ صلی الله علیه وآله- بَعْدَ مَبْعَثِ رَسُولِ اللَّهِ بِخَمْسِ سِنِینَ وَ تُوُفِّیَتْ وَ لَهَا ثَمَانَ عَشْرَةَ سَنَةً وَ خَمْسَةٌ وَ سَبْعُونَ یَوْماً (الکافی ج‏1، ص 457 بَابُ مَوْلِدِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْه‏[1])


[1] . در کافی چاپ دارالحدیث در توضیح این حدیث که در باب مولد بَابُ‏  مَوْلِدِ الزَّهْرَاءِ فَاطِمَةَ علیها السلام‏ آمده چنین است: لقد و رد هذا الحدیث هنا فی نسخة «بف». و لکن فی سائر النسخ و المطبوع و رد فی باب مولد أمیرالمؤمنین علیه السلام بعد الحدیث التاسع. و المناسب أن یذکر فی هذا الباب، و لعلّ ذکره فی باب مولد أمیرالمؤمنین علیه السلام من اشتباه النسّاخ، کما أشار إلیه المازندرانی فی شرحه، ج 7، ص 211، و المجلسی فی مرآة العقول، ج 5، ص 311. الکافی دارالحدیث)، ج‏2، ص 489


 
← صفحه بعد